Amarantus może osiągnąć 3 m wysokości a jego kwiaty występujące w kolorach od złotych po purpurowe symbolizują długowiecznośćMałgorzata Wyrzykowska
StoryEditorOgród

To zboże może podbić Polskę. Zapomniana roślina wraca do łask

03.05.2026., 10:00h

Szarłat spożywczy, bo o tym gatunku mowa, jest jedną z najstarszych i podstawowych roś­lin uprawnych na świecie. Inkowie, Aztekowie i Majowie uznawali ją za świętą. W ciągu wieków nastąpił rozkwit tej rośliny – zwanej zbożem XXI w. Niestety w Europie szarłat jest uprawiany w niewielkim stopniu, ale jest szansa, że zagości na większym areale.

Szarłat to roślina łatwa w uprawie i nie lubi gleby zaskorupiającej się

W Polsce uprawiane dla celów spożywczych są najczęściej szarłat wyniosły i szarłat trójbarwny, które są dostosowane do warunków klimatyczno-glebowych naszego kraju. Szarłat jest jednym z łatwiejszych w uprawie roślin jednorocznych. Preferuje dobre, zasobne w składniki pokarmowe i suche stanowisko z glebą lekką lub średniozwięzłą o pH 6–7,5, miejsce słoneczne, osłonięte, szybko się nagrzewające. Źle roś­nie na glebach ciężkich, łatwo się zaskorupiających.

image
ogród
Rodzimy, niewrażliwy na mróz i mało wymagający - dereń świdwa

Amarantus dobrze wysiać w maju – ma długi okres wegetacji

Jest rośliną o wysokich wymaganiach termicznych, toteż zalecany jest wysiew w drugiej połowie maja, gdy minie obawa przymrozków. Ale nie należy zbytnio przeciągać w czasie siewu z uwagi na długi okres wegetacji, co będzie miało wpływ na znaczne opóźnienie zbiorów podczas częstych jesiennych opadów. Nasiona wysiewamy na głębokość 0,5–1 cm (płytko, ponieważ nasiona potrzebują światła do kiełkowania) w rozstawie rzędów około 40 cm, a w rzędzie około 10–15 cm.

Czy można amarantus wysiać wcześniej?

Można wysiać nasiona amarantusa nieco wcześniej, by wyprodukować rozsadę, którą w drugiej połowie maja wysadzi się na miejsce stałe. Nasiona wysiewa się do doniczek, skrzyneczek lub wielodoniczek wypełnionych lekkim podłożem, przykrywając cienką warstwą gleby, utrzymując temperaturę na poziomie 15–18°C. Gdy siewki wytworzą pierwszy liść właściwy, należy je przepikować do większych pojemników. Rozsada potrzebuje dużo światła i umiarkowanej wilgotności.

Do czego w kuchni można wykorzystać szarłat?

Szarłaty dorastają do 1,5 m wysokości, choć bywają i wyższe, rzadko są atakowane przez szkodniki i choroby. Jest to doskonała roślina użytkowa do upraw ekologicznych, z której uzyskuje się zdrowe nasiona. Można je dodawać do wielu różnych potraw, a po zmieleniu stosować jako mąkę do wypieków. Są szczególnie polecane dla wegetarian, gdyż zawierają wiele cennych składników: żelazo, wapń, magnez i pełnowartościowe białko.

image
Ogród

Kapusta morska, czyli modrak: jak uprawiać w ogródku?

Czy amarantus można przygtować jak szpinak albo szparagi?

Nasiona są szeroko stosowane w diecie bezglutenowej, można je gotować jak kaszę lub prażyć. Szarłat to nie tylko cenne nasiona, lecz także liście czy wierzchołki młodych pędów, które przygotowujemy jak szpinak, oraz pędy do przygotowania niczym szparagi. Młode liście w stanie surowym mogą stanowić dodatek do sałatek. Ale nie tylko te cechy i przydatność w kuchni są atutami w uprawie amarantusa, lecz także walory ozdobne, bo amarantus jest zarówno gatunkiem uprawnym, jak i rośliną ozdobną.

Małgorzata Wyrzykowska

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
03. maj 2026 10:02