Głosy o śmierci orki są mocno przesadzone – tak parafrazując znanego pisarza możemy napisać o Wojewódzkim Konkursie Orki, który po raz XIII odbywał się w Podgórzynie niedaleko Żnina. Zawodnicy biorący w nim udział zaprezentowali bardzo wysoki poziom wykonywanych zabiegów. Tradycyjnie organizatorzy przygotowali mnóstwo atrakcji i wydarzeń towarzyszących. Odbył się także rodzinny piknik, podczas którego promowane było mięso wieprzowe. Konkurs według deklaracji organizatorów odwiedziło około 5 tys. gości nie tylko z obszarów wiejskich, ale i miast regionu.
Ta coroczna impreza zgromadziła przede wszystkim licznie przybyłych rolników, mieszkańców obszarów wiejskich oraz pasjonatów techniki rolniczej z całego regionu, oferując im emocje agrotechniczne, widowiskowe zmagania sprzętowe oraz bogatą ofertę gastronomiczną i edukacyjną. Głównym organizatorem tego prestiżowego przedsięwzięcia jest Kujawsko-Pomorska Izba Rolnicza, która od lat konsekwentnie pielęgnuje tradycje prawidłowej uprawy roli i promuje dobre praktyki agrotechniczne. Partnerem strategicznym i współorganizatorem wydarzenia jest firma Inter-Vax ze Żnina, dostarczająca nowoczesny sprzęt rolniczy oraz zapewniająca profesjonalne wsparcie techniczne podczas trwania zawodów.
Kunszt agrotechniczny i właściwe ustawienie pługa
Konkurs to przede wszystkim rywalizacja, która stwarza operatorom maszyn możliwość zweryfikowania swoich praktycznych umiejętności w obiektywnych, standaryzowanych i jednakowych dla wszystkich warunkach glebowo-sprzętowych. Wydarzenie ma na celu wyłonienie operatora, który reprezentując kunszt agrotechniczny, potrafi najlepiej ustawić pług i wykonać optymalny zabieg orki.
- Ważnym aspektem imprezy jest również promocja orki jako podstawowego, tradycyjnego i wciąż najważniejszego zabiegu podlegającego uprawie gleby. Mimo rozwoju technologii uproszczonych oraz uprawy bezorkowej, pług nadal pozostaje maszyną niezbędną w wielu gospodarstwach rolnych. Orka skutecznie redukuje presję chwastów i ogranicza zagrożenie związane ze szkodnikami oraz gryzoniami, stanowiąc naturalny element ochrony roślin w obliczu ograniczania chemicznych środków ochrony. Ponadto konkurs pełni funkcję integracyjną, łącząc społeczności wiejskie i miejskie, a także stanowiąc platformę prezentacji najnowocześniejszych maszyn oraz promocji zdrowej, tradycyjnej polskiej żywności, ze szczególnym uwzględnieniem wieprzowiny i drobiu – mówi Mirosław Smaruj jeden z sędziów Konkursu i członek zarządu K-PIR.
Naukowe kryteria oceny wykonanego zabiegu
Orka oceniana jest co roku przez sędziów a na co dzień ekspertów naukowych z Politechniki Bydgoskiej im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich. Sędziowie ci czuwają nad prawidłowym i przebiegającym ściśle według regulaminu przebiegiem wszystkich etapów rywalizacji, dbając o precyzyjne i bezstronne skontrolowanie każdego zadanego parametru.
Wojewódzki Konkurs Orki charakteryzuje się reprezentatywną strukturą, ponieważ w zmaganiach bierze udział dziewiętnastu zawodników reprezentujących wszystkie dziewiętnaście powiatów ziemskich województwa kujawsko-pomorskiego. W każdym z tych powiatów funkcjonuje biuro powiatowe Kujawsko-Pomorskiej Izby Rolniczej, które odpowiada za delegowanie swojego jednego reprezentanta. Zawodnicy mogą zostać wyłonieni na drodze wewnętrznych kwalifikacji powiatowych lub też wskazani bezpośrednio przez władze powiatowe izby rolniczej. Cała rywalizacja przebiega w dwóch ściśle określonych etapach na poletkach próbnych i konkursowych.
Aby zapewnić w pełni równe szanse wszystkim startującym, organizatorzy przygotowują trzy identyczne zestawy maszynowe dostarczone przez firmę Inter-Vax. Zestawy te składają się z nowoczesnych ciągników rolniczych Zetor. W tym roku po raz pierwszy były to nowe modele 6170 zagregowane tradycyjnie z czteroskibowymi pługami obracalnymi marki Unia model Ibis XMS.
Dwa etapy zmagań oraczy
Pierwszym etapem rywalizacji jest etap przygotowawczy trwający piętnaście minut, podczas którego zawodnicy na wydzielonym poletku treningowym wykonują przejazdy próbne i dokonują ustawień maszyn. W tym czasie operatorzy muszą zadbać o prawidłowe wyregulowanie trzech głównych parametrów pługa: łącznika centralnego z ciągnikiem, wymaganej głębokości orki oraz szerokości pierwszej skiby, podczas gdy pozostałe parametry pozostają ustawione na stałe. Co istotne, po zakończonym przejeździe treningowym każdego zawodnika, wykwalifikowane służby serwisowe firmy Inter-Vax świadomie deregulowały te trzy ustawienia. Zabieg ten gwarantował, że kolejny uczestnik nie może skorzystać z gotowych nastawów wykonanych przez swojego poprzednika i musi od podstaw wykazać się umiejętnością prawidłowego strojenia maszyny.
Drugi etap stanowi orka właściwa, polegająca na wykonaniu dwóch kilkudziesięciometrowych przejazdów na wyznaczonym poletku konkursowym pod bezpośrednim nadzorem sędziów. Choć regulamin dopuszcza możliwość dokonywania korekt ustawień pługa w trakcie przejazdów roboczych, zawodnicy rzadko z tej opcji korzystali, ponieważ wydłużało to czas przejazdu i ujemnie wpływało na ocenę końcową. Komisja sędziowska dokonywała oceny według kryteriów podzielonych na pięć głównych parametrów, za zrealizowanie których można było uzyskać maksymalnie po dwadzieścia punktów, co w sumie daje łączną ocenę wynoszącą sto punktów.
Pięć parametrów optymalnej orki
Pierwszym i często najbardziej różnicującym zawodników parametrem jest głębokość orki, mierzona za pomocą specjalnego głębokościomierza w bruździe utworzonej po ostatnim przejeździe. W tym roku gleba była bardzo wilgotna więc komisja wymagała, aby głębokość orki wynosiła 25 cm. Drugim elementem była ocena rozpoczęcia orki, czyli precyzji wbicia pierwszej skiby, wyrażana pomiarem odległości zagłębienia się pierwszego korpusu płużnego w stosunku do wyznaczonej linii startowej. Trzeci parametr stanowiła ocena zakończenia orki na uwrociu, gdzie mierzone było maksymalne odstępstwo momentu wyciągnięcia pługa od wyznaczonej linii końcowej. Czwartą kategorię stanowiła ocena prostoliniowości wykonanej orki oraz ogólnego wyglądu zaoranego poletka i stanu powstałej bruzdy. Ostatnim, piątym parametrem był czas potrzebny na zaoranie działki konkursowej, mierzony od momentu wjechania na poletko do zakończenia ostatniego nawrotu.
Pełna oferta i mnóstwo atrakcji
Konkurs Orki rozpoczął się o godz. 9. Oficjalne otwarcie rodzinnego pikniku miało miejsce o godz. 11, gromadząc przedstawicieli władz samorządowych, organizacji rolniczych oraz branży agrotechnicznej. Na terenie wydarzenia swoje stoiska zaprezentowało kilkudziesięciu wystawców branży rolniczej, oferując nowoczesny sprzęt, środki do produkcji rolnej oraz fachowe doradztwo. Imprezie towarzyszył piknik promujący polskie mięso wieprzowe pod hasłem sfinansowany ze środków Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego, połączony z degustacjami potraw. Dla najmłodszych uczestników przygotowano specjalną strefę zabaw z licznymi grami i animacjami.
Wśród wydarzeń towarzyszących wielkie emocje wzbudziły dwa mniejsze, lecz niezwykle widowiskowe konkursy. Pierwszym z nich był znany z poprzednich lat konkurs sprawnościowy dla kobiet, który w poprzednich edycjach nosił nazwę „Kobiety na Zetory”, a w obecnej edycji zyskał nazwę „Kobiety na Lovole”. Zmiana marki była podyktowana chęcią promocji nowych ciągników. Model M404 na którym rywalizowały zawodniczki cieszy się dużą popularnością i jest chętnie kupowany przez firmy komunalne.
Najpierw precyzja a dopiero potem prędkość
Zasady rywalizacji pozostały niezmienione. Przed maską traktorów zamontowano specjalną okrągłą półkę, na której umieszczono gumową piłkę. Zadaniem zawodniczek było pokonanie wyznaczonego toru pomiędzy przeszkodami z bali słomy w jak najkrótszym czasie, pamiętając o niezwykle delikatnym operowaniu pedałem gazu i kierownicą. Upadek piłki z półki wymuszał natychmiastowe zatrzymanie ciągnika, opuszczenie kabiny i ponowne ułożenie piłki na talerzu. Rywalizację cechowała ogromna zaciętość zawodniczek.
Drugim tradycyjnym konkursem towarzyszącym był zorganizowany z myślą o seniorach konkurs „Orki Retro”, przeznaczony dla najbardziej doświadczonych operatorów, którzy ukończyli co najmniej 65 lat. W bieżącej edycji emerytowani rolnicy wykonywali orkę dwuskibowym pługiem zagonowym podpiętym do zabytkowego, pieczołowicie odrestaurowanego ciągnika Ursus C-360 z 1977 r.
Nie tylko konkursy, ale i mięsna uczta
W konkursie „Kobiety na Lovole” najlepsza okazała się Beata Kania, która wyprzedziła Sylwię Prus – Kachel oraz Julię Barczykowską. W konkursie „Orki Retro” w którym sędziowie oceniali głębokości, prostolinijność i wyrównanie zwyciężył Janusz Rochowiak, drugie miejsce przypadło Bogdanowi Becherowiczowi, a trzecie Kazimierzowi Sala. W najważniejszym Konkursie Orki pierwsze miejsce zajął Filip Śliwiński reprezentujący powiat chełmiński, który wyprzedził Patryk bociek z powiatu bydgoskiego oraz Mariusza Meller z powiatu nakielskiego. Pozostałe miejsca zajęli: IV Bartosz Górski pow. Włocławski, V Arkadiusz Żuchowski pow. golubsko-dobrzyński, VI Przemysław Deka pow. Świecki, VII Miłosz Augustyn pow. Wąbrzeski, VIII Radosław Lipka pow. Toruński IX Leszek Łukaszewski pow. Radziejowskiego, X Michał Ziemecki powiat aleksandrowskiego, XI Michał Skonieczny powiat mogileński, XII Jakub Mirek powiat Inowrocławski, XIII Miłosz Słodowski powiat rypiński, XIV Janusz Skonieczny powiat tucholski, XV Mateusz Zabroń powiat grudziądzki, XVI Mateusz Szafrański powiat brodnicki, XVII Bartosz Augustyn powiat lipnowski, XVIII Tomasz Rychlewski powiat żniński, XIX Janusz Pieczywek powiat sępoleński.
Dzięki promocji mięsa wieprzowego wydarzenie miało także charakter kulinarnej uczty. Organizatorzy podali, że uczestnikom pikniku wydanych bezpłatnie zostało: 200 porcji karkówki z grilla, 300 spaghetti z makaronem, 1500 pieczonych kiełbas, 500 kaszanek z grilla, po 400 porcji pierogów z mięsem i chleba ze smalcem, 200 klopsików w sosie koperkowo śmietankowym, 300 pasztecików w cieście oraz 100 porcji bigosu.
Tomasz Ślęzak
