Jeżeli krowa lub jałówka została skutecznie zacielona, ruja nie powinna występować przez cały okres ciąży. W wielu stadach mlecznych obserwuje się jednak powtarzające się objawy rujowe. To dość kosztowny problem, który może prowadzić doniepotrzebnych inseminacji oraz strat ekonomicznych.
Ruja po inseminacji nie zawsze oznacza brak ciąży
Wiarygodne potwierdzenie ciąży za pomocą badania ultrasonograficznego jest możliwe zwykle dopiero około czwartego tygodnia po inseminacji. Jeśli więc ciężarna krowa wykazuje objawy rui, a jej ciąża nie została jeszcze potwierdzona, ponowne unasiennianie może narazić ją na utartę ciąży. Jeżeli u krowy, u której wcześniej stwierdzono ciążę, pojawiają się objawy rui, należy rozważyć dwa scenariusze:doszło do utraty ciąży, krowa wykazuje objawy rujowe mimo prawidłowo rozwijającej się ciąży.W obu przypadkach konieczna jest ponowna kontrola weterynaryjna i weryfikacja stanu rozrodczego zwierzęcia.
Kiedy objawy rui mogą oznaczać utratę ciąży?
Straty ciąży najczęściej następują w pierwszych dwóch miesiącach po zapłodnieniu. Objawy rui pojawiające się w ciągu pierwszych 100 dni ciąży mogą wskazywać na obumarcie i resorpcję zarodka lub płodu. Jeżeli natomiast ruja pojawia się po raz pierwszy między 140. a 200. dniem ciąży, może być objawem tzw. rui pozornej, występującej mimo prawidłowo rozwijającej się ciąży.
Ruja pozorna dotyczy nawet 10% cielnych krów
Objawy te obserwuje się u około 3–10% cielnych krów, choć ich rzeczywista częstotliwość zależy między innymi od dokładności obserwacji.
Mechanizm tego zjawiska nie został jeszcze w pełni wyjaśniony. Na występowanie zachowań rujowych wpływa gospodarka hormonalna organizmu, a także kondycja krowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwierzęta z nadmiernym lub zbyt niskim wskaźnikiem BCS oraz na krowy znajdujące się w silnym ujemnym bilansie energetycznym.
Jak skutecznie monitorować ruję?
W monitorowaniu częstotliwości i intensywności rui pomocne są: dokładna dokumentacja obserwacji, systemy pomiaru aktywności zwierząt, regularne badania kontrolne, badanie na cielność, w tym badanie ultrasonograficzne.
Jeżeli krowa wykazuje nietypowe lub nieregularne objawy rujowe, powinna zostać zbadana przez lekarza weterynarii. Nie należy podejmować decyzji o ponownej inseminacji wyłącznie na podstawie obserwacji zachowania.
Na płodność wpływają również warunki w okresie przejściowym i poziom ujemnego bilansu energetycznego. Dlatego hodowca powinien zadbać o możliwie wysokie pobranie paszy, prawidłowe żywienie i szybki powrót krowy do cykliczności po porodzie. Im wcześniej po porodzie rozpocznie się prawidłowy cykl rujowy, tym większa szansa na uzyskanie dobrych wyników rozrodu.
Beata Dąbrowska
