Mykotoksyny w żwaczu – czy krowy mleczne są naprawdę chronione?
Co prawda w zdrowym żwaczu bytują bakterie, które mają możliwość rozkładu niektórych mykotoksyn, jednak wraz ze wzrostem wydajności, a co za tym idzie wzrostem pobrania suchej masy pasz, rozkład mykotoksyn w żwaczu nie jest już taką sprawą oczywistą.
Zearalenon i DON – które mykotoksyny są najgroźniejsze dla krów?
Zearalenol (ZEA) jest mykotoksyną, na którą krowy są szczególnie wrażliwe. Co prawda w żwaczu ZEA jest w dużym stopniu zamieniany przez bakterie na alfazearalenon, ale jest on jeszcze bardziej toksyczny dla układu rozrodczego. Z kolei najczęściej występująca mykotoksyna DON teoretycznie w 35% jest rozkładana w żwaczu, ale tylko zdrowym i niezakwaszonym.
Jakie objawy u krów mogą wskazywać na mykotoksyny?
Podstawowy problem z mykotoksynami polega na tym, że objawy są bardzo niespecyficzne, to znaczy, że podobne objawy mogą wystąpić przy innych schorzeniach. Mykotoksyny w pierwszej kolejności uszkadzają układ odpornościowy, a więc pojawiają się zapalenia wymion, poziom komórek somatycznych jest podwyższony, częściej występują zapalenia macicy, krowy gorzej reagują na szczepienia.
Zobacz też: Pryzma kiszonki nieszczelna? CowDoctor wyjaśnia, co dzieje się z krowami i mlekiem
Jak rozpoznać, że kiszonka zaczyna się psuć?
Przy wybieraniu silosu temperaturę kiszonki warto porównywać z temperaturą powietrza. Wyraźne nagrzewanie się, zapach drożdżowy, alkoholowy lub karmelowy, zmiana barwy oraz widoczna pleśń są sygnałami pogorszenia stabilności tlenowej.
Jak poprawić jakość kiszonki i ograniczyć rozwój pleśni?
Sposobem na poprawienie jakości kiszonki może okazać się spryskiwanie ściany pryzmy czy silosu kwasem propionowym po każdorazowym wybraniu jej warstwy. Zimą stosowanie tego zabiegu nie jest konieczne, ale w maju, czerwcu, lipcu, sierpniu i wrześniu bardzo wskazane. Należy też oczywiście odrzucać paszę spleśniałą, która jest wręcz zabójcza dla naszych krów.
Jak prawidłowo wybierać kiszonkę z silosu latem?
Kiszonkę należy wybierać równą, pionową ścianą, bez jej rozluźniania i "wydłubywania" materiału z różnych miejsc. Nie powinno się pozostawiać nierównej powierzchni, w której łatwo gromadzi się powietrze i woda. Tempo wybierania warto dostosować do temperatury. Latem dobrze jest pobierać większą warstwę dziennie, tak aby za jednym razem odciąć całe czoło silosu, dlatego szerokość silosu warto dostosować do wielkości stada.
Andrzej Rutkowski
