KE chce przyspieszyć wypłaty dopłat. Rolnicy mogą dostać zaliczki dużo wcześniej
Komisja Europejska proponuje nowe rozwiązania dla rolników dotkniętych gwałtownym wzrostem cen nawozów. W projekcie rozporządzenia opublikowanym 12 czerwca znalazły się przepisy, które mają poprawić płynność finansową gospodarstw. Jednym z najważniejszych elementów jest możliwość wcześniejszej wypłaty zaliczek dopłat bezpośrednich.
Jak podkreśla Komisja Europejska, obecny kryzys nawozowy wywołany sytuacją na Bliskim Wschodzie powoduje coraz większe problemy finansowe w gospodarstwach rolnych.
– Sektor rolniczy jest bezpośrednio dotknięty znacznym wzrostem cen nawozów, ponieważ są one niezbędne dla wydajności rolnictwa, rentowności gospodarstw rolnych i bezpieczeństwa żywnościowego – czytamy w uzasadnieniu projektu rozporządzenia.
Zaliczki wyższe niż obecnie
Najważniejsza zmiana dotyczy wysokości zaliczek dopłat bezpośrednich. Obecnie państwa członkowskie mogą wypłacać zaliczki w wysokości do 70 proc. należnych płatności. Komisja proponuje podniesienie tego limitu do 75 proc. dla kampanii 2026.
- Państwa członkowskie mogą wypłacać zaliczki do 75% dla tych interwencji i środków w odniesieniu do roku składania wniosków 2026 - czytamy w projekcie.
Zaliczki dopłat: pieniądze jeszcze latem?
Jeszcze większą zmianą może okazać się termin wypłaty zaliczek. Obecne przepisy pozwalają na ich wypłacanie dopiero od 16 października. Komisja chce dać państwom członkowskim możliwość przekazywania pieniędzy rolnikom wcześniej.
– Aby wesprzeć rolników doświadczających problemów z płynnością finansową spowodowanych wysokimi cenami nawozów, należy przyznać państwom członkowskim większą elastyczność w zakresie terminów wypłacania zaliczek na płatności bezpośrednie i umożliwić dokonywanie takich płatności wcześniej w roku, bezpośrednio po złożeniu wniosku o wsparcie -wyjaśniono w projekcie.
Oznacza to, że po przyjęciu rozporządzenia rządy państw członkowskich mogłyby uruchamiać zaliczki jeszcze przed tradycyjnym terminem jesiennym, może nawet w lipcu lub sierpniu.
Dlaczego KE chce przyspieszyć wypłaty zaliczek?
Chodzi przede wszystkim o problemy z płynnością finansową gospodarstw. W uzasadnieniu projektu wskazano, że rosnące ceny nawozów mogą prowadzić do ograniczania ich stosowania przez rolników, spadku plonów, a nawet zmniejszenia powierzchni zasiewów.
– Rosnące koszty nawozów mogą zmusić rolników do ograniczenia ich stosowania, co wiąże się z wyraźnym ryzykiem obniżenia jakości i plonów – podkreśla Komisja Europejska.
Państwa same zdecydują o wczesniejszej wypłacie zaliczek
Nawet jeśli przepisy zostaną przyjęte, wcześniejsze wypłaty nie będą obowiązkowe. Komisja proponuje jedynie stworzenie takiej możliwości. Ostateczna decyzja o terminie i wysokości zaliczek będzie należała do poszczególnych państw członkowskich.
W praktyce oznacza to, że również polski rząd będzie musiał zdecydować, czy skorzysta z nowych możliwości i wypłaci rolnikom część dopłat jeszcze przed 16 października. Zapytaliśmy resort rolnictwa, czy planuje wykorzystać to rozwiązanie. Czekamy na odpowiedź.
To na razie projekt. Kiedy przepisy wejdą w życie?
Na razie jest to jedynie projekt rozporządzenia przedstawiony przez Komisję Europejską. Dokument musi jeszcze zostać przyjęty przez Parlament Europejski i Radę UE, co wydarzy się prawdopodobnie w lipcu.
Jeżeli propozycje zostaną zaakceptowane, rolnicy będą mogli liczyć nie tylko na wyższe zaliczki dopłat bezpośrednich, ale również na ich wcześniejszą wypłatę.
Kamila Szałaj
