Lista Odmian Zalecanych owies jary sezon 2024Justyna Czupryniak/Canva/Marek Kalinowski
StoryEditorUprawa

Owies jary - Lista Odmian Zalecanych na sezon 2024

22.02.2024., 08:45h
Powierzchnia uprawy owsa w czystym siewie oscyluje w granicach do 500 tys. ha. Jest to gatunek powszechnie uprawiany w mieszankach z innymi zbożami, głównie z jęczmieniem.

Owies w integrowanej produkcji jest istotnym element płodozmianu, zwłaszcza z dużym udziałem zbóż, bo pełni ważną rolę fitosanitarną. Zmniejsza presję chorób podsuszkowych w zbożowej monokulturze, dobrze znosi uprawę po zbożach, a sam jest dość dobrym przedplonem dla innych zbóż.

image
FOTO: Marek Kalinowski

Kiedy najlepiej siać owies?

Jednym z ważniejszych czynników determinujących plonowanie owsa jest optymalny termin siewu. W większości rejonów optymalne terminy siewu powinny ruszać od połowy marca, a jedynie w rejonach północno-wschodnim i podgórskim można opóźnić siew do 10 kwietnia. Owies ma małe wymagania glebowe, toleruje niskie pH, a jego korzenie wydzielają do rizosfery substancje hamujące rozwój grzybów będących sprawcami chorób.

Pamiętajmy – siew owsa powinien być jak najwcześniejszy. Dużo prawdy o podstawie sukcesu w uprawie owsa mówi stare porzekadło: "Siej owies w błoto, będziesz zbierał złoto". I to prawda, bo ten gatunek dobrze wykorzystuje zapasy wody pozimowej. Jednak, ten możliwie jak najwcześniejszy, siew ma działanie plonotwórcze, bo owies wykazuje silną reakcję rozwoju generatywnego na wydłużający się wiosną dzień.

image
FOTO: Marek Kalinowski

Jak niskie temperatury wpływają na kiełkowanie owsa?

Każdy dzień opóźnienia siewu skraca fazy i redukuje potencjał plonowania. A zatem, liczy się woda po zimie, a jeszcze bardziej okres wegetacji w cyklu wydłużającego się dnia. A jak zareaguje wcześnie siany owies w dobre warunki glebowe, ale przy niskich wiosennych temperaturach?

Z tym nie ma obawy. Nie ma bariery termicznej. Ziarno owsa kiełkuje w temperaturze 3–5°C. Możliwie wcześnie wysiany owies skiełkuje, dobrze wykorzysta glebowe zapasy wody zimowej. Dzięki temu dobrze ukorzeni się, będzie bardziej odporny na wyleganie i wykształci większą liczbę kłosków w wiechach. Przy wczesnym, optymalnym siewie, zależnie od odmiany zaleca się stosować zagęszczenie ok. 400–450 ziarniaków/m2.

image
FOTO: Marek Kalinowski

LOZ owsa jarego na 2024

Dziś przedstawiamy Listy Odmian Zalecanych owsa jarego. Podkreślę jarego, bo prawdopodobnie w najbliższej dekadzie krok po kroku owies jary będzie wypychany z areału uprawy przez owies ozimy. Już 10 lat lat temu pisałem o badaniach w IHAR i hodowli pierwszych polskich rodów owsa ozimego. W Polsce nie ma jeszcze rejestracji, ale badania urzędowe trwają. Ostatniej jesieni pierwsi śmiałkowie zasiali w Polsce owies ozimy. Odmianę zaoferowała na rynku firma KWS, a jest to dokładnie owies ozimy KWS Snowbird. Odmiana jest w obrocie i jednoczenie jest drugi sezon w badaniach urzędowych zmierzających do rejestracji. W tym samym cyklu badań urzędowych jest polska odmiana Edzio.

Wróćmy do owsa jarego. Po ostatnim posiedzeniu Komisji ds. Rejestracji Odmian Roślin Zbożowych (18 stycznia br.) Krajowy rejestr wzbogaci się o trzy nowe odmiany pastewne żółtoziarniste owsa zwyczajnego: Kreator, Vasco i Waran. Po ich wpisie będzie w Krajowym rejestrze 38 odmian owsa zwyczajnego jarego i 3 odmiany owsa nagiego jarego (Adorator, MHR Harem i Siwek).

Poniżej przypominamy charakterystykę (za Listą opisową COBORU) najczęściej rekomendowanych odmian owsa zwyczajnego jarego:

  • Rambo to spodziewany lider List Odmian Zalecanych zaraz po rejestracji. Stał się nim w 2022 r. Ta odmiana żółtoziarnista, wpisana do Krajowego rejestru w 2020 r., przeznaczona do uprawy na terenie całego kraju z wyjątkiem wyżej położonych terenów górskich jest godnym następcą odmiany Bingo. Plon ziarna z łuską duży do bardzo dużego. Odporność na mączniaka prawdziwego i septoriozę liści – dość duża, na rdzę owsa i helmintosporiozę – średnia. Rośliny średniej wysokości, o dość małej odporności na wyleganie. Termin wiechowania i dojrzewania średni. Udział łuski średni, masa 1000 ziaren dość duża, wyrównanie ziaren średnie, gęstość w stanie zsypnym dość duża. Zawartość białka dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.
  • Refleks wpisana do Krajowego rejestru w 2019 odmiana żółtoziarnista jest przeznaczona do uprawy na terenie całego kraju z wyjątkiem wyżej położonych terenów górskich. Plon ziarna z łuską średni, bez łuski dość duży. Odporność na rdzę źdźbłową i helmintosporiozę – średnia, na mączniaka prawdziwego, rdzę owsa i septoriozę liści – dość mała. Rośliny średniej wysokości, o małej odporności na wyleganie. Termin wiechowania i dojrzewania średni. Udział łuski dość mały, masa 1000 ziaren średnia, wyrównanie ziarna dość duże, gęstość w stanie duża. Zawartość białka średnia, tłuszczu bardzo duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.
  • Figaro odmiana żółtoziarnista, wpisana do Krajowego rejestru w 2019 r., przeznaczona do uprawy na terenie całego kraju z wyjątkiem wyżej położonych terenów górskich. Plon ziarna z łuską duży, bez łuski średni. Odporność na rdzę źdźbłową – dość duża, na rdzę owsa, rdzę źdźbłową, helmintosporiozę i septoriozę liści – średnia. Rośliny dość wysokie, o dość małej odporności na wyleganie. Termin wiechowania i dojrzewania średni. Udział łuski duży, masa 1000 ziaren i wyrównanie ziarna dość małe, gęstość w stanie zsypnym duża. Zawartość białka średnia, tłuszczu dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.
  • Bingo znajduje się na Listach Odmian Zalecanych w 7 województwach. Odmiana wpisana do Krajowego rejestru w 2009 r. jest żółtoziarnista, przeznaczona do uprawy w całym kraju z wyjątkiem wyżej położonych terenów górskich. Odporność na mączniaka prawdziwego i rdzę wieńcową – dość duża, na rdzę źdźbłową, helmintosporiozę i septoriozę liści – przeciętna. Rośliny dość wysokie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin wiechowania wczesny, dojrzewania przeciętny. Udział łuski bardzo mały, masa 1000 ziaren bardzo duża, gęstość w stanie zsypnym średnia, wyrównanie ziarna dość dobre. Zawartość białka przeciętna, tłuszczu dość duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia. Plon ziarna z łuską duży, bez łuski bardzo duży.
  • Gepard odmiana żółtoziarnista, wpisana do Krajowego rejestru w 2021 r., przeznaczona do uprawy na terenie całego kraju z wyjątkiem wyżej położonych terenów górskich. Plon ziarna z łuską duży. Odporność na rdzę owsa, helmintosporiozę, septoriozę liści – średnia, na mączniaka prawdziwego – dość mała. Rośliny średniej wysokości, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin wiechowania i dojrzewania średni. Udział łuski dość duży, masa 1000 ziaren duża do bardzo dużej, wyrównanie ziaren dobre, gęstość w stanie zsypnym średnia. Zawartość białka mała. Tolerancja na zakwaszenie przeciętna.
  • Pablo odmiana żółtoziarnista, wpisana do Krajowego rejestru w 2019 r., przeznaczona do uprawy na terenie całego kraju z wyjątkiem wyżej położonych terenów górskich. Plon ziarna z łuską dość duży, bez łuski duży. Odporność na rdzę źdźbłową – duża, na mączniaka prawdziwego – dość duża, na rdzę owsa i helmintosporiozę – średnia, na septoriozę liści – dość mała. Rośliny średniej wysokości, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin wiechowania dość wczesny, dojrzewania średni. Udział łuski mały, masa 1000 ziaren bardzo duża, wyrównanie ziarna dość duże, gęstość w stanie zsypnym dość mała. Zawartość białka średnia, tłuszczu duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna
image

lista odmian zalecanych

FOTO: Marek Kalinowski

Poznaj również: Listę Odmian Zalecanych pszenicy jarej na sezon 2024

image
Uprawa

Nawożenie startowe zbóż ozimych na wiosnę: jedna dawka czy dzielona?

Marek Kalinowski

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
08. kwiecień 2024 19:26