Podwyżki czynszu dzierżawnego w ogniu sądowym
Jak informowały media, rolnik z Opolszczyzny, dzierżawca 18 ha gruntów od KOWR od 2017 r., w 2024 r. otrzymał fakturę wyższą o 10 tysięcy złotych. Nowy sposób wyliczania czynszu oparto na średniej cenie pszenicy z 11 kwartałów, zamiast z 2 kwartałów obowiązujących w poprzednich latach.
Sprawa trafiła do sądu i zakończyła się wygraną rolnika – sąd uznał, że faktura bez zmiany umowy była nieważna i nakazał zwrócenie pieniędzy. To jeden z trzech podobnych przypadków na Opolszczyźnie, jak podawały media, choć nowy sposób naliczania czynszu dotyczy wszystkich umów dzierżawy gruntów Skarbu Państwa.
Stanowisko KOWR
Nasza redakcja zwróciła się do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z prośbą o wyjaśnienie przyczyn i podstaw prawnych wprowadzenia nowego sposobu naliczania czynszu, a także zasad jego stosowania wobec dotychczasowych umów oraz skali problemu wśród dzierżawców w całym kraju. Otrzymaliśmy następujące odpowiedzi.
Na jakiej podstawie prawnej wprowadzono od 2024 r. nowy sposób obliczania czynszu dzierżawnego, oparty na średniej cenie skupu pszenicy z jedenastu kwartałów?
– Równowartość pieniężną czynszu dzierżawnego wyrażonego w dt pszenicy, ustala się na podstawie średniej krajowej ceny skupu pszenicy za 11 kwartałów poprzedzających półrocze roku kalendarzowego, w którym przypada termin płatności czynszu - informuje nas KOWR.
Czy – zdaniem KOWR – zmiana ta wymagała aneksowania obowiązujących umów dzierżawy, czy mogła być stosowana bez ich formalnej zmiany?
– W ocenie KOWR zapis w obecnym brzmieniu, ma charakter normy prawnej powszechnie obowiązującej i w związku z tym zmiana wprowadzona ustawą z dnia 13.07.2023 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz niektórych innych ustaw, nie wymaga aneksowania obowiązujących umów dzierżawy - wyjasnia nam KOWR.
Jak KOWR odnosi się do wyroku sądowego w sprawie dotyczącej naliczania czynszu według nowych zasad?
– KOWR respektuje prawomocny wyrok Sądu, wydany w odniesieniu do konkretnej umowy dzierżawy i będzie się do niego stosował - zanacza KOWR.
Czy KOWR posiada informacje, czy inni dzierżawcy gruntów Skarbu Państwa również wnoszą sprawy do sądu w związku z nowym sposobem naliczania czynszu?
– Aktualnie KOWR jest stroną w kilkunastu postępowaniach prowadzonych przed sądami - informuje nas KOWR.
Ilu umów dzierżawy gruntów rolnych Skarbu Państwa dotyczy nowy sposób naliczania czynszu?
– Nowy sposób naliczania czynszu dzierżawnego, dotyczy wszystkich umów dzierżawy, z wyjątkiem tych jednostkowych przypadków, gdzie prawomocnym wyrokiem Sądu utrzymany został sposób ustalania równowartości pieniężnej czynszu dzierżawnego wyrażonego w dt pszenicy, obowiązujący przed wejściem w życie przepisu zmieniającego brzmienie art. 39a ust. 4 ustawy 19.10.1991 r., tj. przed 01.01.2024 r. - informuje nas KOWR.
Co wyrok może oznaczać dla innych dzierżawców?
Sprawa rolnika z woj. opolskiego pokazuje, że choć nowa metoda wyliczania czynszu ma ustawowe uzasadnienie i miała na celu zmniejszenie wahań opłat, rolnicy mogą kwestionować jej stosowanie w praktyce, jeśli państwowa instytucja nie zmieni umowy i naliczy podwyżki jednostronnie. Wygrana w sądzie może otworzyć drogę innym dzierżawcom do odzyskania nadpłaconych kwot, co w skali kraju oznaczałoby miliony złotych.
Agnieszka Sawicka, historia rolnika: Nowiny Nyskie
