Maciory są inseminowane oraz kryte naturalnie

„Rolnicy wyprzedają maciory”. Najgorszy początek roku od lat, tuczniki tanieją o kilkanaście procentJózef Nuckowski

Rynek świń

„Rolnicy wyprzedają maciory”. Najgorszy początek roku od lat, tuczniki tanieją o kilkanaście procent

Początek 2026 roku przyniósł producentom trzody chlewnej wyjątkowo bolesne zderzenie z rynkową rzeczywistością. Po okresie względnej stabilizacji cen, związanej ze świętami Bożego Narodzenia i Nowym Rokiem, pierwsze styczniowe notowanie giełdy VEZG w Niemczech okazało się dla branży prawdziwym ciosem. Skala obniżek przełożyła się bezpośrednio na rynek krajowy, pogłębiając i tak już trudną sytuację ekonomiczną hodowców.

Galeria

Spadek opłacalności produkcji świń przed świętami

Jak podkreśla Bartosz Czarniak, rzecznik PZHiPTCh POLSUS, jeszcze pod koniec 2025 roku trudno było mówić o opłacalności produkcji.

– Przed Świętami Bożego Narodzenia oraz przed Nowym Rokiem, stawka rekomendowana w Niemczech wynosiła 1,6 euro za kg w klasie E, czyli około 6,70-6,75 zł za kg tuszy o zawartości mięsa w granicach 57%. W tym samym czasie w Polsce na wolnym rynku proponowane stawki były niższe o minimum 0,7 zł – wskazuje.

Rynek już wtedy wysyłał niepokojące sygnały. Jednym z nich była świąteczna przerwa w ubojach w zakładach grupy Gobarto.

– Niby to nic znaczącego, ale pokazuje to, że rynek jest nasycony mięsem – zaznacza Czarniak.

Nadpodaż to w dużej mierze efekt sytuacji w Hiszpanii, gdzie wystąpienie ASF zablokowało eksport wieprzowiny do wielu państw trzecich. Mięso, które miało trafić poza Unię Europejską, pozostało na rynku wspólnotowym, zwiększając presję podażową.

Obniżka cen świń w Danii i styczniowe notowanie VEZG

Kolejnym negatywnym impulsem była obniżka cen w Danii oraz styczniowe notowanie VEZG.

– Zrzeszenie VEZG ustaliło stawki za tusze o zawartości mięsa 57% na poziomie 1,45 euro za kg, czyli aż o 15 centów mniej od ostatniego notowania w grudniu 2025! Obecna stawka jest najniższa od lutego 2022 roku! – podkreśla rzecznik POLSUS. W przeliczeniu na złotówki oznacza to około 6,11 zł/kg, co natychmiast znalazło odzwierciedlenie w polskich cennikach.

Na wolnym rynku maksymalne stawki spadły do poziomu 5,25–5,30 zł/kg w klasie E.

– Przy takim poziomie nie możemy w żaden sposób mówić o jakiejkolwiek opłacalności, a jedynie o wielkości dokładki do każdej sprzedanej świni – ocenia Bartosz Czarniak. Jak dodaje, coraz częściej widać decyzje o likwidacji stad podstawowych: „Nawet teraz już widać, że wiele mniejszych podmiotów wyprzedaje maciory zamykając produkcję w swoich obiektach.”

Pewną alternatywą pozostaje rynek kontraktowy, dostępny jednak głównie dla największych producentów. Umowy długoterminowe, zawierane na duże partie tuczników, oferują stawki znacznie wyższe niż wolny rynek.

– Współpraca taka może być atrakcyjna dla rolnika, bo zapewnia stały dochód, natomiast dotyczy ona dużych chlewni – zaznacza Czarniak, przypominając jednocześnie o barierach inwestycyjnych w Polsce.

Trudny początek roku 2026 dla producentów świń

Perspektywy na najbliższe miesiące pozostają niepewne.

– Analizując dostępne informacje mogę powiedzieć z całą pewnością, że pierwsze półrocze 2026 roku będzie dla unijnej branży wieprzowej bardzo trudne. Dopiero druga połowa roku może przynieść poprawę – prognozuje rzecznik POLSUS, wskazując na kluczową rolę odbudowy eksportu i znalezienia nowych rynków zbytu dla wieprzowiny z UE.