Magnez decyduje o plonie. Te objawy w zbożach i rzepaku łatwo przeoczyć

Zawartość magnezu w roślinach

Rośliny pobierają magnez stosunkowo równomiernie w czasie wegetacji, tj. proporcjonalnie do przyrostu masy. Najwięcej magnezu zawierają młode, bogate w białko części roślin, jak wierzchołki wzrostu, młode liście. Zawartość magnezu w tych częściach roślin dochodzi do 1-2 g g/kg suchej masy. Średnio w całej roślinie stwierdza się najwięcej magnezu w początkowym okresie wzrostu oraz w czasie kwitnienia. Dojrzałe rośliny zbożowe zawierają przeciętnie w ziarnie od 1,5 do 3,0 g/kg magnezu suchej masy, a w słomie od 1 do 2,5 g/kg Mg suchej masy. Rośliny motylkowe zawierają dwa razy więcej magnezu co zboża, a największe jego ilości zawierają rośliny oleiste i okopowe. Z plonem zbóż wynosi się przeciętnie z powierzchni 1 hektara 5-10 kg Mg, z plonem roślin motylkowych 15-30 kg Mg i z plonem roślin okopowych 20-50 kg Mg.

Krytyczne fazy zapotrzebowania roślin na magnez

Krytyczne fazy zapotrzebowania roślin zbożowych na magnez ujawniają się w trzech fazach rozwoju roślin ozimych i dotyczą:

• początkowych faz rozwoju,
• wiosennego ruszania wegetacji
• oraz dojrzewania.

W grupie roślin jarych istotną rolę odgrywają faza pierwsza i trzecia.

Magnez pobudza rozwój systemu korzeniowego i reguluje procesy pobierania przez rośliny składników pokarmowych z gleby, np. zwiększa pobranie fosforu przez roślinę. W związku z tym nawożenie magnezowe jest jednym ze sposobów zwiększania wykorzystania fosforu z nawozów.

Co daje nawożenie roślin magnezem?

Magnez jest szczególnie ważnym pierwiastkiem dla buraków, rzepaku, ziemniaków i zbóż. Nawożenie magnezem powoduje:

• wzrost zawartości tłuszczu w nasionach oleistych,
• zwiększa zawartość skrobi w ziemniaku,
• a także wpływa na polepszenie cech jakościowych przy przetwarzaniu bulw,
• jak również ma duże znaczenie dla prawidłowego rozwoju korzeni buraka cukrowego i w efekcie nagromadzenia cukru.

Magnez przyśpiesza również dojrzewanie roślin. Magnez jest składnikiem chlorofilu, zatem jego niedobór powoduje zaburzenie procesu fotosyntezy, co bezpośrednio przekłada się na zaburzenie rozwoju, wzrostu i plonowania roślin. W przypadku niedoboru magnezu w uprawie roślin zbożowych dochodzi do spadku masy tysiąca ziaren i liczby kłosów na 1 m². Niedobór magnezu zmniejsza zawartość białka i glutenu w ziarnie. Skutkiem niedoboru magnezu w uprawie kukurydzy jest słabe uziarnienie wierzchołka kolby, natomiast niedobór magnezu w okresie formowania bulw ziemniaka wywołuje nekrozy, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia wydajności fotosyntetycznej roślin i spadek plonów bulw.

Objawy niedoboru magnezu u roślin

Niedobór magnezu u rzepaku powoduje, że rośliny mają zwiędły wygląd oraz słabiej wykształcają się kwiaty, oraz zmniejsza się masa nasion. Dodatkowo stany niedoboru magnezu, które pojawiają się już we wczesnych fazach rozwoju roślin uprawnych, wywołują zjawiska wtórne – głód fosforowy i azotowy.

Widoczne symptomy niedoboru magnezu pojawiają się, niezależnie od gatunku uprawianej rośliny, w pierwszej kolejności na liściach starszych w postaci chlorozy międzynaczyniowej. Na roślinach jednoliściennych objawy niedoboru magnezu mają postać pasiastości lub paciorkowatości, natomiast na roślinach dwuliściennych marmurkowatości liści, przeważnie starszych. Na blaszce liściowej z niedoborem magnezu widoczne są silnie zielone nerwy i jasno zielono zabarwiona przestrzeń między nimi. Przedłużający się niedobór magnezu prowadzi do szybkiej utraty zielonej barwy liści. W najbardziej zaawansowanym etapie chlorozy magnezowej na liściach pojawiają się nekrozy.

W kolejnym artykule opiszemy skutki nawożenia: wapniem.

Zobacz też:

• Siarka w nawożeniu roślin. Kiedy zwiększa plon, a kiedy szkodzi?

• Bez fosforu nie ma plonu. Jak rozpoznać niedobór w zbożach, rzepaku i burakach?

• Azot pod lupą. Kiedy zwiększa plon, a kiedy szkodzi?

• Brakuje potasu? Te objawy w zbożach, rzepaku i burakach łatwo przeoczyć

prof. dr hab. Hanna Klikocka, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie