40 lat składek i najniższa emerytura? Rolnicy chcą połączyć KRUS i ZUSJustyna Czupryniak-Paluszkiewicz/Canva
StoryEditorWiadomości

40 lat składek i najniższa emerytura? Rolnicy chcą połączyć KRUS i ZUS

06.08.2026., 12:30h

Rolnicy, którzy przez część życia pracowali w gospodarstwie i opłacali składki w KRUS, a później przeszli na etat i zaczęli podlegać ZUS, mogą mieć problem z uzyskaniem adekwatnego świadczenia. Krajowa Rada Izb Rolniczych ponownie apeluje o wprowadzenie emerytur proporcjonalnych, które pozwoliłyby uwzględniać cały staż ubezpieczeniowy.

KRIR chce reformy emerytur rolniczych

KRIR ponownie zwróciła się do ministra rolnictwa o rozpoczęcie prac legislacyjnych nad zmianą systemu ubezpieczeń społecznych rolników.

Samorząd rolniczy chce, aby możliwe było łączenie okresów ubezpieczenia w KRUS i ZUS przy ustalaniu wysokości emerytury. Chodzi o tzw. emerytury proporcjonalne, dzięki którym składki opłacane zarówno w systemie rolniczym, jak i powszechnym miałyby być uwzględniane w jednym świadczeniu.

Zdaniem KRIR obecne przepisy są szczególnie problematyczne dla osób, które w trakcie życia zawodowego zmieniały system ubezpieczenia.

Pracowali w gospodarstwie, później przeszli do ZUS

Problem dotyczy przede wszystkim osób, które przez część kariery zawodowej były ubezpieczone w KRUS, ale nie zgromadziły wymaganego stażu do uzyskania pełnej emerytury rolniczej, a następnie podjęły zatrudnienie poza rolnictwem i zaczęły odprowadzać składki do ZUS.

W praktyce może się więc zdarzyć, że ktoś przez kilkanaście lat pracował w gospodarstwie i regularnie opłacał składki do KRUS, a następnie przez kolejne lata pracował na etacie i odprowadzał składki do ZUS.

Po osiągnięciu wieku emerytalnego okazuje się jednak, że nie spełnia wymogu stażu potrzebnego do uzyskania emerytury rolniczej, a jednocześnie nie ma wystarczającego okresu ubezpieczenia w systemie powszechnym, aby otrzymać świadczenie odpowiadające całemu przebiegowi jego kariery zawodowej.

KRIR wskazuje, że w takich przypadkach mogą pojawiać się sytuacje, w których osoba mająca łącznie nawet około 40 lat udokumentowanego okresu opłacania składek otrzymuje jedynie najniższą emeryturę.

KRIR: składki z KRUS nie powinny przepadać

Samorząd rolniczy uważa, że obecne rozwiązania nie zapewniają sprawiedliwego traktowania osób z tzw. mieszanym stażem ubezpieczeniowym.

Szczególnym problemem ma być sytuacja osób, które opłacały składki emerytalno-rentowe w KRUS przez okres krótszy niż 25 lat, a następnie przez znaczną część kariery zawodowej były ubezpieczone w ZUS.

KRIR zwraca uwagę, że w okresie transformacji polskiego rolnictwa wiele osób było zmuszonych do przekwalifikowania się i podjęcia pracy poza gospodarstwem. W konsekwencji zmieniały one system ubezpieczenia – z KRUS na ZUS.

Według samorządu rolniczego obecne przepisy nie pozwalają w pełni uwzględnić całego okresu aktywności zawodowej takich osób.

– Państwo polskie powinno premiować każdą wpłaconą składkę, niezależnie od tego, do którego filaru ubezpieczeń trafiła – argumentuje KRIR w uzasadnieniu swojego wniosku.

Zobacz też: Rolnik ma drewno za płotem, ale musi je kupić. Izba chce zmiany prawa

Emerytura proporcjonalna. Jak miałaby działać?

KRIR proponuje zmianę przepisów tak, aby okres opłacania składek w KRUS mógł być proporcjonalnie doliczany do emerytury wypłacanej przez ZUS.

Samorząd postuluje zastosowanie jasnych zasad przeliczeniowych, opartych na kapitale zgromadzonym przez ubezpieczonego. W jego ocenie powinno to działać na zasadzie „złotówka za złotówkę”, tak aby składki wpłacone do KRUS miały swoje odzwierciedlenie w wysokości przyszłego świadczenia.

Jednocześnie KRIR chce odejścia od restrykcyjnych progów, które mogą powodować, że niewystarczająco długi okres ubezpieczenia w KRUS nie daje prawa do odrębnego świadczenia rolniczego.

Minimum 10 lat w KRUS i możliwość dopłaty składek

W swoim najnowszym wniosku KRIR przedstawia również konkretną propozycję dotyczącą osób, które przez co najmniej 10 lat opłacały składki w KRUS.

Samorząd chce, aby po osiągnięciu wieku emerytalnego takie osoby miały możliwość dopłacenia brakujących składek, a następnie uzyskania prawa do emerytury z KRUS – niezależnie od uprawnień, które nabyły w systemie ZUS.

W ocenie KRIR takie rozwiązanie pozwoliłoby ograniczyć sytuacje, w których wieloletnie opłacanie składek w KRUS nie przekłada się odpowiednio na późniejsze świadczenie.

Rolnicy czekają na zmianę przepisów

KRIR podkreśla, że temat emerytur proporcjonalnych był już wielokrotnie poruszany podczas jej posiedzeń i przedstawiany ministrowi rolnictwa.

Najnowszy wniosek jest więc ponowieniem wcześniejszych postulatów. KRIR liczy na rozpoczęcie prac nad zmianami, które pozwoliłyby lepiej zabezpieczyć osoby przechodzące w trakcie życia zawodowego między systemem KRUS i ZUS.

Dla części rolników kwestia ta ma szczególne znaczenie. Chodzi bowiem o osoby, które przez dziesięciolecia pracowały zawodowo i regularnie opłacały składki, ale ze względu na podział systemu ubezpieczeń nie mogą dziś w pełni wykorzystać całego zgromadzonego stażu.

KRIR uważa, że zmiana zasad naliczania świadczeń dla osób z mieszanym stażem KRUS i ZUS mogłaby poprawić ich sytuację finansową na emeryturze i ograniczyć poczucie niesprawiedliwości związane z brakiem pełnego uwzględnienia opłacanych przez lata składek.

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KRIR

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
06. sierpień 2026 12:32