Małe gospodarstwa z wyższymi dopłatami. KE proponuje zmiany w nowej WPR
Komisja Europejska chce, aby po 2027 roku większe wsparcie trafiało do małych gospodarstw rodzinnych. Z projektu nowego rozporządzenia dotyczącego WPR wynika, że państwa członkowskie będą mogły różnicować wysokość płatności i kierować wyższe dopłaty do grup rolników najbardziej potrzebujących, w tym właśnie właścicieli małych gospodarstw.
Małe gospodarstwa wśród priorytetów
Projekt rozporządzenia ustanawiającego zasady Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2028–2034 przewiduje, że państwa członkowskie będą mogły zróżnicować wysokość płatności bezpośrednich w zależności od grup rolników lub obszarów geograficznych.
W dokumencie zapisano, że wsparcie ma być kierowane przede wszystkim do najbardziej potrzebujących rolników.
- Przy różnicowaniu płatności państwa członkowskie kierują wsparcie do najbardziej potrzebujących rolników, w szczególności do młodych i nowych rolników, kobiet, rolników prowadzących gospodarstwo rodzinne lub małe gospodarstwo (...) - czytamy.
Możliwe wyższe stawki dla małych gospodarstw
Komisja proponuje również możliwość zastąpienia części klasycznych płatności obszarowych rocznymi płatnościami ryczałtowymi.
Takie rozwiązanie mogłoby zostać wykorzystane przede wszystkim wobec mniejszych gospodarstw, upraszczając system dopłat i pozwalając kierować wyższe wsparcie do wybranych grup beneficjentów. Jednocześnie projekt wskazuje, że państwa członkowskie mają zwiększać wsparcie przypadające na młodych rolników.
Płatność dla małych gospodarstw do 3 tys. euro
Projekt przewiduje także zwiększenie płatności dla małych gospodarstw (obecnie jest to 1000 euro na gospodarstwo max. 5 ha). Państwa członkowskie będą mogły wprowadzić uproszczony system wsparcia, a roczna płatność dla jednego małego gospodarstwa nie będzie mogła przekroczyć 3 tys. euro (ok. 13 tys. zł). Jednocześnie kraje UE będą mogły różnicować wysokość tego wsparcia dla poszczególnych grup rolników lub regionów.
Warto zauważyć, że w Polsce płatność dla małych gospodarstw od lat cieszy się bardzo dużą popularnością. W kampanii 2026 ARiMR zarejestrowała prawie 527 tys. wniosków, podczas gdy rok wcześniej było ich ponad 506 tys. Korzysta z niej już około połowa rolników ubiegających się o dopłaty bezpośrednie.
Ewentualne podniesienie wysokości tego wsparcia oznaczałoby jednak konieczność przesunięcia części środków z innych rodzajów płatności bezpośrednich.
Dopłaty bardziej ukierunkowane
Komisja Europejska proponuje również większą degresywność dopłat dla największych beneficjentów. Płatności mają być stopniowo obniżane po przekroczeniu określonych progów, a maksymalna kwota wsparcia dla jednego gospodarstwa ma wynosić 100 tys. euro rocznie. Więcej o tym pisaliśmy TUTAJ. Zaoszczędzone środki mają w większym stopniu trafiać do gospodarstw wymagających silniejszego wsparcia.
To dopiero propozycja
Przedstawione rozwiązania są elementem projektu rozporządzenia Komisji Europejskiej dotyczącego WPR na lata 2028–2034. Dokument będzie jeszcze przedmiotem negocjacji między państwami członkowskimi, Parlamentem Europejskim i Radą UE, dlatego ostateczny kształt przepisów może się jeszcze zmienić.
Kamila Szałaj
